Hau da bidaiei buruz momentuz egingo dudan azken posta.
Nire esperientzia bidaiari batzuen berri eman dut blogean, eta idazterakoan gogorapen zoragarriak izan ditut, horrexegatik oso esperientzia aberasgarria izan da niretzat. Azken post hau ixteko Serraten ahotsa eta musika erabiliko dut"Cantares" izenekoa, “Caminante, no hay camino” Antonio Machadoren poemaren letrarekin.
Bizitza bidai baten antzera egiten da, ibiltzen.
Egun hauetan Berlinale zinema jaialdia ospatzen ari da Berlinen, eta egun hauetan bi urte egin ditu han egon nintzela. Zinema festibal bat hain gertutik ikusten nuen lehenengo aldia izan zen, ez bai nintzen inoiz egon Donostiakoan, eta glamourezko mundu hartan aurkitu nuen nire burua; alfonbra gorria, argi itsugarri eta noren zain zegoen jendearen artean. Hotz handia egiten zuen, eta ez geratzea erabaki genuen, hala ere argazki bat gordetzen dugu oroigarri moduan. “Ander” pelikula lehiaketaren parte zen, eta etxetik kanpo dagoenaren sindromea gureganatuz, filma ikusteko ahalegina egin genuen, hemen egonda beharbada inoiz ikusi ez genukeen pelikula.
Berlin zinema festibal bat ikusteko aitzakia baino askoz gehiago da. Historia unibertsalean berebiziko garrantzia izan duten gertakizunen lekuko izan da Berlin. Eta gaur egun ere sama historiko guzti hori eramaten jarraitzen duela ikusi daiteke kaleetan zehar. Berlin ez da hiri bat, bi hiri dira. Urteak pasa dira, eta Europako ekonomiarik indartsuena izanda, ekialde eta mendebaldeko Alemanien desberdintasunak nabariak izaten jarraitzen dute. Horixe izan zen Berlina ailegatu eta atentzioa eman zigun lehenengo gauza: ez da luxuz betetako hiria, ez dago etxe dotorerik, erdigunetik aldenduz gero oraindik berreraikitzeko prozesuan jarraitzen duen gunea aurkitu dezakegu. Kontrastez betetako hiria daukagu begien aurrean.
Hala ere, eraikinen dotoretasun edo handitasun falta horrek ematen dio Berlini nortasun berezia. Pairatutakoa erakusten duten harriak ditu eta horiek derrigorrezko ikustaldiak dira. Brandemburgoko atea, holokaustoaren monumentua, parlamentua, oraindik zutik geratzen diren harresi zatiak, Check Point Charlie-a (AEBetako eta Sobiet Batasuneko parteen arteko pasabidea), Sachsenhausen Kontzentrazio eremua, etab. Oso esperientzia aberasgarria nahiz eta momentu batzuetan oso gogorra ere.
Joan baino lehen lagun batek esan zidan Budapest bi aldiz ikusi behar zela: bata gauez eta beste egunez. Bi partez osatuta dago, antzina bi hiri zirenak, Buda eta Pest eta Danubio ibaiak banatzen ditu. Ibai osoan zehar zubiak daude, eta zubi horiek argiztapen berezia dute gaueko lehen orduetan, izan ere Budapesteko argiztapena bere eraikinen handitasunarekin bakarrik konparatu daiteke. Historia usaintzen da bere enparantza eta kaleetan zehar, eta ibaiaren ibilbidea jarraituz, Danubio Urdinaren melodia etortzen da bisitarien buruetara behin eta berriro.
Ez dugu ahaztu behar Hungaria Europa ekialdeko herrialdea dela, eta oraindik ere atzerapen batzuk dituztela. Edo hori behintzat nabaritu nuen nik Suedian urte bat eman ostean. Aireportuan hiri erdigunera joateko txartelak erosi genituen: autobuserako lehenengo eta gero metrorako. Metroa ikusi genuenean sartu eta txartela balioztatzea ahaztu genuen. Gure geltokira heltzerakoan metroaren bi arduradun zeuden, zutik, gu itxaroten (hala zirudien) gure txartel balioztatuaren eske. Azaldu genien turistak ginela eta balioztatu gabeko txartela erakutsi genien. Isuna jaso genuen: 8.136 HUF. Bihotzekoaren ostean aldaketa egin eta 30€ besterik ez zela konturatu ginen.
Budapesteko gauak zoragarriak dira. Oso hiriburu kulturala da, eta hori gau-bizitzan nabaritzen da: musika, lokal alternatiboak, zuzeneko kontzertuak etab. Musika oso presente dago beti Budapesten, baina gauez protagonismo berezia hartzen du. Antzinako fabrikak birdekoratu eta club edo pub modura moldatu dituzte. Taberna hauen altzariak Budapest hiriaren eklektikotasunaren isla dira.
Bainuetxeak dira Budapesten beste adierazgarri, hiriaren lur-azpitik mugitzen diren ur termalek ahalbidetzen dute hau. Gu Széchenyi balneariora joan ginen, oso merkea eta benetan miresgarria. Eraikinaren kolore horiak ez zion dotoretasuna kentzen, aldiz, izaera berezia ematen zion. Kanpoko igerilekuetara sartzeko txartela erosi genuen eta euro apur batzuen truke gaueko 10ak arte egon ginen ur beroaz eta gau hungariarraz gozatzen. Horrexegatik penaz gogoratzen dut pasadan urteko isurkinak, izatez Budapest uraren hiria delako.
Nafarroako herrixka txiki batzuk eta bi erreserba natural urperatu zituen Itoitz urtegiak. Antza denez, Nafarroako hegoaldea ureztatzeko ezinbestekoa. Interes kontrajarriak egon ziren bere garaian, honelako makro-eraikuntza bat planteatzen den bakoitzean gertatzen den moduan. Gaur egun ere, polemika bizirik dago. Lur-mugimenduengatik arazorik egongo ez ote den esaten dute batzuek, besteek lekurik aproposena topatu zutela mantentzen dute. Polemika dela eta, jakin-mina dela eta bertara gerturatu nintzen orain dela gutxi.
Atentzioa eman zidan lehenengo gauza isiltasuna izan zen. Naturaz inguratuta geunden: landarez, zuhaitzez eta animaliaz, baina hauek ez zuten ekosistema baten iskanbila sortzen: sufrimendua oihu isil batean bihurtzen zen. Urak estaltzen zuen guztia hilda zegoen, eta uraren maila jaisten denean eremu zuri bat ikusi daiteke, hildako zuhaitzak dira. Urak bizitza dakar, baina Itoitzen ura mendiaren odola dirudi.
Sentsazio honek Nafarroako errepideetan zehar lagundu ninduen Irunberriko haitzebakira heldu arte. Han ikusi nuen naturaren benetako indarra eta miragarria iruditu zitzaidan. Errekatxo batek denboraren laguntzaz 400 metroko pareta bertikalak eraikitzea lortu du . Antzina trenbideak Irati errekaren ibilbide berdina marrazten zuen eta gaur egun bere 1.300 metroetan zehar paseatzeko aukera bikaina eskaintzen du. Haitzaren kolore gorrixka eta errekaren tonu berde-urdinak ikusgarriak dira, baina haitzebakiaren protagonistak beste batzuk dira: sai erreak. Penintsulako koloniarik garrantzitsuenetakoa bertan kokatzen da. Eremuaren geografia beraien beharrizanetara moldatzen da eta bisitari guztien gainetik hegan egiten dute; haiek dira lekuaren errege.
Urteko abenduaren 31a Parisen eman nahi baduzu hiru gomendio emango nizkizuke: kartera bete, hotzerako arropa eraman ezazu eta ilara luzeetan itxaroteko prestatu!!
Aurrekoan esan nizuen moduan nire urteko azken egunak Parisen eman nituen, 12 kanpai-hotsak Eiffel Dorrearen aurrean emateak esperientzia berezia eta bikaina izango zela pentsatuz. Esperientzia bikaina eta berezia izan zen azkenean, baina inolaz ere pentsatzen genuen modukoak. Ameslariak guk, hoteletik 23:00etan aterata denbora izango genuela pentsatu genuen momentuan; Pariseko biztanleriaren erdiak ideia berdina, ibilbide berdina eta dena modu berdinean egingo zutela kontuan hartu ez genuen. Metroak berandu zebiltzan eta jendez gainezka zeuden.
Gaueko hamabiak izateko 10 minutu falta zirenean metroko bagoi batean geunden, geldirik, beste 500 pertsonekin, arnasa hartu ezinik. Oso deseroso. Kalera irten ginen, beraz. Lehenengo geltokian, edonon, horrek berdin zigun. Kalera irten, sakon arnastu eta ama deitu genuen: La1-ko kanpai-hotsen parean jarri zuen telefonoa. Han geunden gu, Pariseko edozein auzoko edozein kalean telefono mugikor bati begira mahatsak jaten. Geroago, jende masak pasatu zirenean, Eiffel Dorrera heltzea lortu genuen: gaua gaztea zen, eta gu gehiago!!
